Acceptance of the e-Ledger Application in the Accounting Profession Within the Framework of the Theory of Planned Behavior: A Field Study on Accounting Professionals
DOI:
https://doi.org/10.68656/j5txcc96Keywords:
Theory of Planned Behavior, e-Ledger, Intention, Intention to Use the e-Ledger ApplicationAbstract
Purpose: This study examines accounting professionals' intentions toward the e-Ledger application, implemented by the Turkish Revenue Administration (TRA) during the digital transformation process, using the Theory of Planned Behavior (TPB) framework.
Methodology: The research sample comprises accounting professionals working in Istanbul. The study collected data from 646 participants using both online and face-to-face surveys. The data were analyzed using partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) in SmartPLS 4, and seven research hypotheses were tested. Reliability and validity analyses (Cronbach’s Alpha, composite reliability, AVE, Fornell–Larcker criterion, and HTMT) were conducted to confirm the model's robustness.
Findings: The results indicate that six hypotheses were supported, while one was rejected. All variables, except perceived behavioral control, have a significant direct effect on intention, with attitude toward use exerting the strongest influence. Perceived behavioral control was also found to indirectly and positively affect intention through attitude toward use.
Scope and Limitations: Due to time and population constraints, the field research is limited to accounting professionals operating in Istanbul and focuses exclusively on the E-Ledger application.
Originality / Value: The study contributes to the literature by revealing the direct and indirect mechanisms driving the adoption and acceptance of the e-Ledger application in the accounting profession.
JEL Codes:
C44, M15, M48, O33References
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211.
Ajzen, I. (2006). Constructing a theory of planned behavior questionnaire: Conceptual and methodological considerations. University of Massachusetts Amherst.
Akın Turğay, A. (2024). Muhasebe mesleğinde yeni bir teknoloji olarak e-defter uygulamasının kullanımı: Muhasebe meslek mensupları üzerine bir alan araştırması (Yayın No. 903179) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Nişantaşı Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Duman, H., & Yücenurşen, M. (2022). Aile şirketlerinin finansal karar verme süreçleri: Planlı davranış teorisi çerçevesinde bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 15(2), 483–508. https://doi.org/10.29067/muvu.1059180
Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No. 1). (2011, 13 Aralık). Resmî Gazete (Sayı: 28141).
Erdoğan, E. (2020). Dijital muhasebe uygulamaları kullanımının teknoloji kabul modeli ile incelenmesi: Muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma (Yayın No. 636830) [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Etikan, I., Musa, S. A., & Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1–4. https://doi.org/10.11648/j.ajtas.20160501.11
Gelir İdaresi Başkanlığı. (2025). Yardım. https://defterbeyan.gov.tr/tr/yardim/basit-usul
Gökçen, G., & Özdemir, M. (2016). Türkiye’de muhasebe uygulamalarından e-defter ve e-fatura uygulaması. Öneri Dergisi, 12(46), 137–154. https://doi.org/10.14783/od.v12i46.1000010008
Güldoğan, Ö., & Usul, H. (2021). Dijital dönüşüm sürecinde e-defter uygulamalarına getirilen [Bildiri metni]. Ö. Tekşen, A. Apalı ve N. Gülcan (Ed.), XXXIX. Türkiye Muhasebe Eğitimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (ss. 15–31). Detay Yayıncılık.
Hair, J. F., Risher, J. J., Sarstedt, M., & Ringle, C. M. (2019). When to use and how to report the results of PLS-SEM. European Business Review, 31(1), 2–24. https://doi.org/10.1108/EBR-11-2018-0203
Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu (Kanun No. 5018). (2003, 24 Aralık). Resmî Gazete (Sayı: 25326).
Kayhan, M. G., & Çakmak, A. F. (2020). Hileli finansal raporlama faaliyetinin ortaya çıkarılmasında ihbar niyetinin planlanmış davranış teorisi ile irdelenmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 10(3), 762–775. https://doi.org/10.48146/odusobiad.759637
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
Owusu, G. M. Y., Bekoe, R. A., Anokye, F. K., & Okoe, F. O. (2020). Whistleblowing intentions of accounting students: An application of the theory of planned behaviour. Journal of Financial Crime, 27(2), 477–492. https://doi.org/10.1108/JFC-01-2019-0007
Özer, G., & Yilmaz, E. (2010). Planlı davranış teorisi (PDT) ile muhasebecilerin bilgi teknolojisi kullanımına yönelik bir uygulama. World of Accounting Science, 12(2), 33–54.
Özer, G., & Yilmaz, E. (2011). Comparison of the theory of reasoned action and the theory of planned behavior: An application on accountants’ information technology usage. African Journal of Business Management, 5(1), 50–58. https://doi.org/10.5897/AJBM10.389
Özer, G., Özcan, M., & Günlük, M. (2025). Muhasebe meslek mensubu olma niyetini etkileyen faktörlerin planlı davranış teorisi çerçevesinde incelenmesi. Muhasebe ve Denetime Bakış, (74), 101–122. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1485454
Santos, E. A. D., & Almeida, L. B. D. (2018). To pursue a career in accounting or not: A study based on the theory of planned behavior. Revista Contabilidade & Finanças, 29, 114–128. https://doi.org/10.1590/1808-057x201804890
Santos, E. A. D., Moura, I. V., & de Almeida, L. B. (2018). Students’ intention to pursue a career in accounting from the perspective of the theory of planned behavior. Revista de Educação e Pesquisa em Contabilidade, 12(1), 63–78. https://doi.org/10.17524/repec.v12i1.1635
Schierz, P. G., Schilke, O., & Wirtz, B. W. (2010). Understanding consumer acceptance of mobile payment services: An empirical analysis. Electronic Commerce Research and Applications, 9(3), 209–216. https://doi.org/10.1016/j.elerap.2009.07.005
Sezgin, S., Tosun, P., & Börekçi, E. (2019). Finansal hizmetlerde kurumsal marka imajı ve marka güveninin bankacılık hizmeti alma eğilimine etkisi. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 12(24), 303–330.
Söylemez, C., & Taşkın, E. (2020). Tüketicilerin mobil bankacılık uygulamalarını kullanma niyetini etkileyen faktörler: Uluslararası bir karşılaştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 15(2), 411–436. https://doi.org/10.17153/oguiibf.549422
Tashakor, S., Appuhami, R., & Munir, R. (2019). Environmental management accounting practices in Australian cotton farming: The use of the theory of planned behaviour. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 32(4), 1175–1202. https://doi.org/10.1108/AAAJ-04-2018-3465
Tektüfekçi, F. (2019). Endüstri 4.0 kapsamında dijital dönüşümün güncel elektronik muhasebe uygulamalarına yansıması ve pragmatik yaklaşım olarak mali mühendislik. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 14(1), 43–56.
Thorhauge, M., Haustein, S., & Cherchi, E. (2016). Accounting for the theory of planned behaviour in departure time choice. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 38, 94–105. https://doi.org/10.1016/j.trf.2016.01.009
Toraman, Y. (2022). User acceptance of metaverse: Insights from Technology Acceptance Model (TAM) and Planned Behavior Theory (PBT). EMAJ: Emerging Markets Journal, 12(1), 67–75. https://doi.org/10.5195/emaj.2022.258
Toraman, Y. (2022). Dijital Türk Lirasının (DTL) kullanım kabulü: Teknoloji kabul modeli (TKM) ve planlı davranış teorisi (PDT) çerçevesinde incelenmesi. Sosyoekonomi, 30(54), 357–376. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2022.04.19
Turğay, İ. (2022). İç denetim kalitesi ve risk yönetim sistemi etkinliğinin şirket performansına etkisi (Yayın No. 772570) [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Türk Ticaret Kanunu (Kanun No. 6102). (2011, 14 Şubat). Resmî Gazete (Sayı: 27846).
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği. (2023). Kimler e-defter kullanmak zorundadır? https://www.turmob.org.tr/e-donusum/edefter/kimler-kullanmak-zorunda
Vergi Usul Kanunu (Kanun No. 213). (1961, 10 Ocak). Resmî Gazete (Sayı: 10703).
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No. 421). (2012, 14 Aralık). Resmî Gazete (Sayı: 28497).
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No. 509)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No. 535). (2022, 22 Ocak). Resmî Gazete (Sayı: 31727).
Vergi Usul Kanunu Sirküleri (Sıra No. 67). (2013, 26 Kasım). Resmî Gazete (Sayı: 28861).
Yıldız, E. (2021). SmartPLS ile yapısal eşitlik modellemesi: Reflektif ve formatif yapılar. Seçkin Yayıncılık.
Yilmaz, E. (2006). Mantıklı eylem teorisi ile muhasebecilerin bilgi teknolojisi kullanımı üzerine bir uygulama (Yayın No. 241610) [Yüksek lisans tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Yücenurşen, M. (2020). Öğrencilerin muhasebe mesleğinde kariyer yapma niyetlerinin planlı davranış teorisi perspektifinde incelenmesi: Ampirik bir çalışma. Business & Management Studies: An International Journal, 8(2), 1866–1891. https://doi.org/10.15295/bmij.v8i2.1476
1 Sıra Numaralı Elektronik Defter Genel Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Tebliğ (Sıra No. 2). (2013, 24 Aralık). Resmî Gazete.
Downloads
Published
Data Availability Statement
The data supporting the findings of this study are available from the corresponding author upon reasonable request. The data are not publicly available due to privacy and confidentiality considerations related to the participants.
License
Copyright (c) 2026 İlyas Turğay
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
